Poetisa española, nada en Santiago de Compostela. Era filla natural de Dña. Teresa Castro e casou co historiador Manuel Murguía. Salvo unha breve estancia castelá (en 1865 visita Madrid), toda a súa existencia transcurrió na Galicia natal. Dentro da órbita da poesía sentimental (a nostalgia e morriña galegas), é autora dunha doble producción en castelá e en galego. Os Cantares Gallegos (1869) e FOLLAS NOVAS (1880) pertencen a esta última e son acaso os seus libros máis importantes: o plan do primeiro parece relacionarse cos Cantares de Trueba, e no segundo hai pegadas das traducións que de Heine publicou Sanz (con quen trabou coñecemento en Madrid). O seu libro castelán A las orillas del Sar (1884) abrese cunha xustificación da sinxeleza e brevidade das súas composicións, xeralmente de ton sentimental e algunhas -máis amplias- de xermen narrativo. Entre os seus rasgos diferenciais pódense señalar un determinado realismo descriptivo (precedente de actitudes posteriores), o popularismo dos Cantares, impresiones directas da natureza e unha imprecisión formal que acompaña á sentimental. O empleo dalgúns ritmos e combinacións métricas a sinalaron como precursora do modernismo. Obras narrativas son La hija del mar (1859) e Ruinas (1864).